ข้อมูลทั่วไป อ.เชียงกลาง

อำเภอเชียงกลาง
 

    อำเภอเชียงกลางแต่เดิมเรียกว่า “ เมืองเจียงก๋าง ” ตามภาษาพื้นเมืองภาคเหนือ คำว่า “เจียง” มีความหมายตรงกับคำว่า “ เชียง ”  ซึ่งมี่ความหมายว่า “ เมือง ”
ส่วนคำว่า “ ก๋าง ” ตรงกับคำว่า “ กลาง ” นั่นเอง เป็นสำเนียงของคนเมือง (ภาคเหนือตอนบน)  และที่ได้ชื่อว่า “ เชียงกลาง ”  นั้น ตามความบอกเล่าจากภิกษุสงฆ์อาวุโส เมืองและ ตลอดจนกำนันผู้ใหญ่บ้าน ราษฎร  ผู้เฒ่าผู้แก่ สรุปความได้ว่า เดิมทีเดียวจังหวัดน่านตั้งอยู่ที่อำเภอปัวเรียกว่า “ วรนคร ” และมีเมืองน้อยใหญ่ในส่วนเหนือของวรนครมีเมืองเปือ เมืองงอบ และเมืองปอน ซึ่งสมัยนั้นข้าศึกศัตรูมักยกกำลังมาย่ำยีคือ “ เงี้ยว ” หรือไทยใหญ่ หัวเมืองฝ่ายเหนือของวรนคร ก็ได้แตกร่นถอยลงมาอยู่บริเวณปากน้ำกอน
ที่มาบรรจบกับแม่น้ำน่าน เรียกว่า “ สบกอน” ในบริเวณที่ตั้งของเมืองที่แตกทัพถอยร่นมาตั้งมั่น อยู่ตรงกลางระหว่าง “เจียงก๋าง”  หรือเชียงกลางในปัจจุบัน
อำเภอเชียงกลางแยกจากอำเภอทุ่งช้าง มาตั้งเป็นกิ่งอำเภอเมื่อปี พ.ศ. 2511 และตั้งเป็นอำเภอเชียงกลาง เมื่อปี พ.ศ. 2514  และต่อมาเมื่อวันที่ 1 เมษายน  2535 ได้มีการแยก 3 ตำบล คือ ตำบลนาไร่หลวง ตำบลยอด และตำบลยอด และตำบลชนแดน ออกไปตั้งเป็นกิ่งอำเภอสองแคว
ปัจจุบัน อำเภอเชียงกลาง แบ่งเขตการปกครองออกเป็น  ๖  ตำบล ๕๘  หมู่บ้าน  เทศบาลตำบลจำนวน  ๑  แห่ง  อบต.จำนวน  ๔  แห่ง  ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพอาชีพทางการเกษตร

อเชียงกลาง อเชียงกลาง

สภาพทั่วไป 
สภาพภูมิศาสตร์
ลักษณะที่ตั้ง  อำเภอเชียงกลาง  ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของจังหวัดน่าน ที่พิกัด  PB  ๙๕๙๓๓๙ ระยะทางห่างจากตัวจังหวัด  ๗๖  กิโลเมตร  พื้นที่มีสภาพเป็นพื้นที่ราบเชิงเขา และภูเขา มีพื้นที่ราบจำนวนน้อย มีลำน้ำน่านไหลผ่านตรงกลาง เนื้อท่ อำเภอเชียงกลางมีพื้นที่รวมทั้งสิ้นประมาณ  ๒๙๗.๑๑ ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ ๑๘๕,๖๙๓.๗๕ ไร่
อาณาเขตติดต่อ
ทิศเหนือ     ติดต่อกับ อำเภอทุ่งช้าง, อำเภอสองแคว
ทิศใต     ติดต่อกับ อำเภอปัว , อำเภอท่าวังผา
ทิศตะวันออก     ติดต่อกับ อำเภอปัว
ทิศตะวันตก                  ติดต่อกับ อำเภอสองแคว
ลักษณะภูมิประเทศ 
สภาพพื้นที่ 
-ที่ราบ ๒๐% ของพื้นที่อำเภอทั้งหมด คิดเป็นเนื้อที่  ๕๙.๔๒๒๐  ตารางกิโลเมตร
– ภูเขา ๗๕%  ของพื้นที่อำเภอทั้งหมด คิดเป็นเนื้อที่  ๒๒๒.๘๓๒๕ ตารางกิโลเมตร
-แหล่งน้ำ  ๕%  ของพื้นที่อำเภอทั้งหมด คิดเป็นเนื้อที่  ๑๔.๘๕๕๕  ตารางกิโลเมตร
การปกครอง
แบ่งเขตการปกครอง ตาม พรบ.ลักษณะการปกครองท้องที่ พ.ศ. ๒๔๕๗ เป็น ๖ ตำบล ๘ หมู่บ้าน
-เทศบาล ๑ แห่ง คือ เทศบาลตำบลสบกอน ซึ่งยกฐานะจากสุขาภิบาลเป็นเทศบาลเมื่อวันที่ ๒๕ พฤษภาคม ๒๕๔๒  มีพื้นที่ ๕๘  ตารางกิโลเมตร  ครอบคลุมพื้นที่ ๓ ตำบล คือ เชียงกลาง ,เปือ , พญาแก้ว รวมเป็น  ๑๙  หมู่บ้าน
-องค์การบริหารส่วนตำบล ๔ แห่ง คือ
๑.  องค์การบริหารส่วนตำบลพระพุทธบาท จัดตั้งเมื่อวันที่  ๒๓ กุมภาพันธ์  ๒๕๔๐  มีพื้นที่  ๓๖  ตารางกิโลเมตร  คลอบคลุม  ๑๐  หมู่บ้าน
๒.  องค์การบริหารส่วนตำบลพระธาตุ จัดตั้งเมื่อวันที่ ๒๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๐  มีพื้นที่  ๔๘  ตารางกิโลเมตร คลอบคลุม  ๑๐  หมู่บ้าน
๓.  องค์การบริหารส่วนตำบลเชียงกลาง  จัดตั้งเมื่อวันที่  ๑๔  ธันวาคม  ๒๕๔๒  มีพื้นที่  ๑๙  ตารางกิโลเมตร  คลอบคลุม  ๖  หมู่บ้าน
๔.  องค์การบริหารส่วนตำบลเปือ จัดตั้งเมื่อวันที่  ๑๔  ธันวาคม  ๒๕๔๒  มีพื้นที่  ๗๒  ตารางกิโลเมตร  คลอบคลุม ๙  หมู่บ้าน

 
 
ข้อมูลจาก ผู้ประสานงานวัฒธรรมอำเภอเชียงกลาง(นางสาวอภิญญตา ทนะขว้าง)
 

 

http://province.m-culture.go.th/nan/file/amphur/chang/

สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดน่าน : ถนนผากอง ตำบลในเวียง อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน ๕๕๐๐๐
โทรศัพท์ ๐ ๕๔๗๑ ๑๖๕๐-๑ ต่อ ๑๓-๑๘ : โทรสาร ๐ ๕๔๗๑ ๑๖๕๐
 email : nan-culture@hotmail.com

ประเพณี อำเภอเชียงกลาง

 
 
1. ตานก๋วยสลาก
2. บวชนาค
3. แต่งงาน
4. ขึ้นบ้านใหม่
5. บายศรีสู่ขวัญ
6. สู่ขวัญควาย
7. สู่ขวัญข้าว
8. ตานข้าวใหม่
9. เลี้ยงผีปู่ย่า (ผีบรรพบุรุษ)

 

http://province.m-culture.go.th/nan/file/amphur/chang/

สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดน่าน : ถนนผากอง ตำบลในเวียง อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน ๕๕๐๐๐
โทรศัพท์ ๐ ๕๔๗๑ ๑๖๕๐-๑ ต่อ ๑๓-๑๘ : โทรสาร ๐ ๕๔๗๑ ๑๖๕๐
 email : nan-culture@hotmail.com

บุคคลสำคัญด้านวัฒนธรรมอำเภอเชียงกลาง
ที่
ชื่อ-นามสกุลตำแหน่ง
๑.
นายสุรชัย สุวรรณชัยรักษ์ประธานสภาวัฒนธรรมอำเภอเชียงกลาง
๒.
ดต.อำพร ไชยธงรัตน์ประธานสภาวัฒนธรรมตำบลเปือ
๓.
ดต.เสริม นิติวิทยกุลประธานสภาวัฒนธรรมตำบลเชียงกลาง
๔.
นายบุญรัตน์ เปียงใจประธานสภาวัฒนธรรมตำบลพระพุทธบาท
๕.
นายเจริญ หน่อท้าวประธานสภาวัฒนธรรมตำบลเชียงคาน
๖.
นายถนัด พงษ์ขันประธานสภาวัฒนธรรมตำบลพญาแก้ว
๗.
ดต.ทิวา บุญเกิดประธานสภาวัฒนธรรมตำบลพระธาตุ
 
 
 
ข้อมูลจาก ผู้ประสานงานวัฒธรรมอำเภอเชียงกลาง(นางสาวอภิญญตา ทนะขว้าง)
ข้อมูล วันที่ ๒๘ มิถุนายน ๒๕๕๖

 

http://province.m-culture.go.th/nan/file/amphur/chang/

สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดน่าน : ถนนผากอง ตำบลในเวียง อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน ๕๕๐๐๐
โทรศัพท์ ๐ ๕๔๗๑ ๑๖๕๐-๑ ต่อ ๑๓-๑๘ : โทรสาร ๐ ๕๔๗๑ ๑๖๕๐
 email : nan-culture@hotmail.com

ภูมิปัญญาท้องถิ่นอำเภอเชียงกลาง
รายชื่อภูมิปัญญาด้านซอ  จ้อย  ค่าวฮ่ำ
1. นายวิโรจน์   ฝีปากเพราะ      บ้านหนองแดง
2. นายนิทัศน์   เปียงใจ           บ้านส้อ
3. นายสง่า   ซอระสี               บ้านส้อ
4. นายแสวง   สียา                 บ้านพร้าว
5. นายสมบูรณ์   พิศมร            บ้านเหล่า
6. นายสินเชาว์   วรเมธีสกุล       บ้านอ้อ
7. นายดวงแก้ว   ขันทะสีมา       บ้านตึ๊ด
8. นางคำบาง   ฝีปากเพราะ        บ้านส้อ
9. น.ส. อารียา   ยศอาลัย          บ้านส้อ
10. น.ส. ยิ้ม   ซอระสี               บ้านส้อ
11. นางบัวเรียว   มาชมภู           บ้านเหล่า
 
รายชื่อภูมิปัญญาด้านดนตรีไทย/พื้นเมือง
1. นาย สมศักดิ์   พรมมา             บ้านสบกอน
2. นายยอด   สืบบุตร                  บ้านสบกอน
3. นายไสว   อินทำ                    บ้านสบกอน
4. นายศักดิ์   กาลา                    บ้านเหล่า
5. นายหวัน   ระลึก                    บ้านเหล่า
6. นายก่ำ   อินสองใจ                 บ้านใหม่
7. นายฝ้าย   ชราชิต                   บ้านใหม่
8. นายไล   รกไพร                    บ้านเกวต
9. นายสาร   บุญตัน                   บ้านผาน้ำย้อย
10. นายตัน   สิริคาม                  บ้านผาน้ำย้อย
 
รายชื่อภูมิปัญญาด้านการฟ้อนเจิง
1. นายจันทร์   ท้าวหน่อ               บ้านดอนสบเปือ
 
รายชื่อภูมิปัญญาด้านจิตรกรรม
1. นายเสริม   ไตรจินดา               บ้านตึ๊ด
2. นายเจริญ   คำยันต์                 บ้านรัชดา
รายชื่อภูมิปัญญาด้านภาษาพื้นเมืองล้านนา
1. นายโสภณ   คำวงค์                  บ้านดอนสบเปือ
2. นายจันหวัน   โนราช                 บ้านดอนสบเปือ
3. นายผดุง   หน่อท้าว                  บ้านส้อ
4. นายเจริญ   หน่อท้าว                 บ้านส้อ
5. นายศรันวล   ศักดาศิลป์             บ้านส้อ
 
รายชื่อภูมิปัญญาด้านพิธีกรรมทางไสยศาสตร์/สืบชะตา/เลี้ยงผี/สะเดาะเคราะห์/สู่ขวัญ/พิธีกรรมทางศาสนา
1. นายทองดี   อินทำ                    บ้านสบกอน
2. นายสมบูรณ์   พิดานดำ              บ้านรัชดา
3. นายประเดช   วงศ์จันทร์             บ้านรัชดา
4. นายส่วย   ปันตัน                      บ้านพร้าว
5. นายประเจย   เพตะกร                บ้านดอนแก้ว
6. นายทน   เพตะกร                      บ้านดอนแก้ว
7. นายศรีลัย   ขอดเตชะ
8. นายจรัส   อินทำ                        บ้านน้ำคา
9. นายหลอม   บุญตัน                    บ้านผาน้ำย้อย
10. นายบุญช่วย   หลบภัย               บ้านผาน้ำย้อย
11. นายเขียว   รกภัย                     บ้านผาน้ำย้อย
12. นายแสง   ยอดออน                 บ้านผาน้ำย้อย
13. นายประดิษฐ์   ระลึก                บ้านเล่า
14. นายสัมฤทธิ์   แสงสุข               บ้านเหล่า
15. นายประเสริฐ   ระลึก                บ้านเหล่า
16. นายสมยศ   แสงสุข                 บ้านเหล่า
17. นายอุดม   เปียงใจ                   บ้านเหล่า
18. นายเสงี่ยม   ธิติมูล                   บ้านเหล่า
19. นายอุดม   อินสองใจ                บ้านอ้อ
20. นายยืน   อินสองใจ                 บ้านอ้อ
21. นายศรีนวล   วารี                    บ้านใหม่
22. นายสง่า   เปียงใจ                   บ้านดอนแก้ว
23. นายเมืองแก้ว   นิติวิทยากุล      บ้านดอนแก้ว
24. นายวิรุณ   รัตนวงค์                 บ้านดอนแก้ว
25. นายศรีทอน   สมบัติ                บ้านดอนแก้ว
26. นายเชียร   เปียงใจ                 บ้านดอนแก้ว
 
รายชื่อภูมิปัญญาด้านสมุนไพร/นวดแผนโบราณ
1. นายถนัด   ยะปัญญา                  บ้านน้ำคา
2. นายชุม   เพตะกร                      บ้านดอนแก้ว
3. นายถา   เพตะกร                       บ้านดอนแก้ว
4. นายวันเนตร   อินสองใจ              บ้านอ้อ
5. นายสม   ระลึก                          บ้านเหล่า
6. นายจันทร์   จิตแจง                     บ้านเหล่า
 
 
ข้อมูลจาก ผู้ประสานงานวัฒธรรมอำเภอเชียงกลาง(นางสาวอภิญญตา ทนะขว้าง)
ข้อมูลเมื่อวันที่ ๘กรกฏาคม ๒๕๕๖

 

http://province.m-culture.go.th/nan/file/amphur/chang/

สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดน่าน : ถนนผากอง ตำบลในเวียง อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน ๕๕๐๐๐
โทรศัพท์ ๐ ๕๔๗๑ ๑๖๕๐-๑ ต่อ ๑๓-๑๘ : โทรสาร ๐ ๕๔๗๑ ๑๖๕๐
 email : nan-culture@hotmail.com

Facebook Comments
0Shares